Kustgebied West-Afrika plus 100
meter,
Miami - Florida plus 50 meter,
Cornwall - Engeland plus 12 meter.
Het is misschien nog niet helemaal duidelijk maar dit is een verhaal over
een ramp die een groot gedeelte van de wereld kan treffen.
Het is het
verhaal van de mega-tsunami
.
tsunami
tsunami is een
Japans woord en staat voor Tsu dat haven betekent en Nami dat golf
betekent. Het is een vloedgolf die in 80 procent van de gevallen optreedt
in de Stille Oceaan en al vaak Japanse havensteden heeft getroffen. De
tsunami is een serie van hoge golven van soms 100 kilometer lengte die
ontstaan doordat het water plotseling verstoord wordt waardoor
waterkolommen weggedrukt worden die de vloedgolven veroorzaken.
Aardbevingen, onderzeese landverschuivingen, onderzeese vulkaanerupties en
explosies maar ook het inslaan van meteorieten in de zee kunnen een
tsunami veroorzaken. Het geweld van een tsunami kan grote schade
aanrichten aan leven en bezittingen.
Mega-tsunami
Nu blijkt uit
onderzoek dat op de Canarische Eilanden, waar je zou aannemen dat de enige
ramp het luidruchtige gefeest van jonge toeristen is, een vulkaan op het
punt kan staan in de toekomst een spectaculaire natuurramp te veroorzaken.
De vulkaan Cumbre Vieja leidt nu nog een slapend bestaan op het eiland La
Palma. Maar vulkanologen vermoeden dat het patroon van erupties van deze
vulkaan weer kan beginnen. Wanneer is onzeker maar ze denken in
tijdslimieten van enkele decennia tot een eeuw. Enkele toekomstige
erupties van deze vulkaan zouden er voor kunnen zorgen dat de westelijke
flank van de vulkaan in de Atlantische Oceaan stort. 500 vierkante
kilometer rots dendert dan met een snelheid van 350 kilometer per uur in
de zee.
Na die gigantische
aardverschuiving kan zich een kolom water van 900 meter hoogte en
tientallen kilometers omtrek uit de oceaan verheffen! Er is een energie
vrijgekomen die zo groot is als de totale electriciteitsconsumptie voor
een half jaar van de Verenigde Staten. Die natuurramp is dan de aanzet
voor de moeder aller tsunami's, de mega-tsunami. In een razende vaart van
800 kilometer per uur brult en dondert een meer dan 100 meter hoge
vloedgolf door de oceaan. De westelijke Sahara wordt als eerste getroffen
door dit monster. De vloedgolf van nog altijd 50 meter hoogte bereikt acht
of negen uur later het westen van de Atlantische Oceaan. Tot 10 kilometer
dringen de golven het binnenland van Florida en Brazilië in. Caribsche
eilanden worden overspoeld door het water. En zelfs ijsbergen in de
fjorden van Groenland worden op het land geworpen. De vloedgolven richten
zich vooral naar het westen en zuiden van de Atlantische Oceaan maar toch
altijd nog 12 meter hoge golven botsen op de kusten van Zuid-Engeland,
Ierland, Spanje en Portugal.
Het is zeker dat dit door
de onderzoekers van Benfield Greig Hazard Research Centre in Londen en de
Universiteit van Californië geschetste scenario voor miljarden guldens
schade zal zorgen. Om over het verlies aan mensenlevens maar te zwijgen.
Kan je dichtbevolkte kuststreken op tijd evacueren na de laatste fatale
eruptie van Cumbre Vieja? Het voorlopige advies van de wetenschappers: de
vulkaan dag en nacht bestuderen om meer over het monster te weten te komen.
BBC
Online - Giant wave devastation feared
Ben je sceptisch over de voorspellingen
van de onderzoekers? Wie weet kunnen we het in ons mensenleven nog wel
droog houden. Maar we weten dat onze eigen Noordzee in een voor geologen
zeer jong verleden al een tsunami produceerde. Hoe kan dat als er helemaal
geen vulkaan te bekennen is onder water of langs de kusten?
tsunami van de Noordzee
Vernietigende
tsunami's zijn vreemd genoeg in het verleden ook in onze bloedeigen
Noordzee ontstaan. Toen was niet een vulkaaneruptie de oorzaak maar een
methaangasexplosie. Methaangashydraten zijn één van de raarste
natuurfenomenen. Het wordt soms wel brandbaar ijs genoemd. Het zijn zeer
onstabiele en explosieve kristallen die alleen voorkomen in een hoge druk
omgeving waar lage temperaturen heersen. In de ijsachtige kristallen onder
de zeebodem wordt het gas opgeslagen. Het komt onder de oceanen in zulke
grote hoeveelheden voor dat deze energievorm meer voorkomt dan alle
reserves van olie, gas en steenkool bij elkaar! Op een gegeven moment kan
het methaangas uit de kristallen sijpelen en zich gedurende duizenden
jaren door de sedimenten werken waar het zich vlak onder de zeebodem
ophoopt. Dan kan het gebeuren dat de druk van het methaangas groter wordt
dan de druk van de waterkolommen van de zee er boven. Er ontstaat een
explosie die soms rampzalige gevolgen kan hebben.
Zo'n 7000 tot 8000 jaar geleden richtte
een vernietigende tsunami in de Noordzee grote schade aan langs de kusten
van Noorwegen, Oost-Schotland en de FaerÖer-eilanden. Een zeer krachtige
explosie van methaangas zorgde op een aflopende zeehelling voor de Noorse
kust voor een enorme aardverschuiving. Geologen en oceanologen spreken
sindsdien van de 'grote Storegga landslide'. De door de explosie ontstane
landverschuiving was de aanstichter van de tsunami die enorme schade
aanrichtte. Zou zo'n gebeurtenis nu plaats vinden, wat natuurlijk niet
ondenkbaar is!, dan zou er voor miljarden guldens schade worden aangericht
en zouden vele mensen verdrinken. De 'Storegga landslide' veroorzaakte in
elk geval een 10 meter hoge en onstuitbare muur van water die tegen grote
stukken kustlijn te pletter liep. Dat moet destijds een enorm spectaculair
natuurgeweld zijn geweest van een ontploffing en een vloedgolf.
De Noordzee is na dit verhaal geen
bekende en tamme zee meer. Overal loert het methaangas op z'n explosieve
beurt. Waarschijnlijk komen er op de Noordzeebodem langs de Nederlandse
kust ook kleine methaangasexplosiekraters voor. En wie weet komt het
vroeger of later weer tot een tsunami. Er gaan geruchten dat er zelfs een
boorplatform in de Noordzee is gekapseisd doordat een poot in een grote
methaangasbel onder de zeebodem terecht kwam.
Door Ton Biesemaat
